Den Haag

Den Haag is de hoofdstad van de provincie Zuid-Holland. Het is de residentie van de Nederlandse nationale overheid en van het koninklijk huis. Al is Den Haag niet de hoofdstad van Nederland, het vervult voor een belangrijk deel de rol die meestal aan een hoofdstad voorbehouden is. Het is ook de vestigingsplaats van de Hoge Raad. Daarnaast is de stad een centrum voor de internationale rechtspraak en vredespolitiek, er zijn vele tribunalen en onderzoeksinstituten gevestigd in de stad.

De naam den Haag of 's -Gravenhage
Vanouds werd de plaats Die Haghe of Den Hag(h)e genoemd, waarschijnlijk naar "haghada", een oud woord voor "beek". Door Den Haag stroomt nog altijd de Haagse Beek. Vanaf het begin van de zeventiende eeuw gebruikte het stadsbestuur officieel de naam 's-Gravenhage, die deftiger klinkt en een samentrekking is van 'des Graven ha(a)ge' (waarschijnlijk werd het toen al opgevat als: de Haag <=bos> van de Graaf ).

Sinds 1990 gebruikt de gemeente consequent de naam Den Haag in plaats van 's-Gravenhage, mede in verband met de internationalisering van de hofstad, haar huidige status van mondiaal justitieel centrum (met o.a. het Internationaal Gerechtshof en het Internationaal Strafhof), en om aan te sluiten bij buitenlandse benamingen als The Hague (Engels), La Haye (Frans), Den Haag (Duits), Haag (Deens), La Haya (Spaans), L'Aia (Italiaans) Haia (Portugees), Gaaga (Russisch) en Haga (Roemeens).

In 1990 werd een voorstel om de gemeentenaam officieel in Den Haag te veranderen echter afgewezen. Beide namen zijn echter officieel toegestaan. Dit in tegenstelling tot Den Bosch, dat officieel alleen 's-Hertogenbosch heet.

In paspoorten/identiteitskaarten en officiële stukken van de gemeente staat altijd 's-Gravenhage. De spoorwegen en de ANWB gebruiken de kortere naam Den Haag.

'Den Haag' heeft ook een figuurlijke betekenis, althans in zijn verkleinvorm. Zo wordt Arnhem het "Haagje van het Oosten" en Breda wel het Haagje van het Zuiden genoemd (zie Geschiedenis van Breda).

Is den Haag nu een stad of een dorp?
Hoewel Den Haag in vrijwel alle opzichten een stad was, heeft het nooit stadsrechten gehad. Desondanks kreeg het al in de Middeleeuwen bestuurlijke instellingen die alleen in steden voorkwamen. Prins Maurits had al vergevorderde plannen om van Den Haag een vestingstad te maken, maar de Staten Generaal zagen dit als een aantasting van de onafhankelijkheid van het bestuurscentrum van de zeven provinciën. Den Haag kreeg in 1806 van koning Lodewijk Napoleon en in 1810 van keizer Napoleon Bonaparte de eretitel stad. Dit gaf toen geen bijzondere rechten meer, want het stadsrecht was al in 1798 tijdens de Bataafse Republiek afgeschaft.

Lang voor die tijd had Den Haag al bijzondere privileges ontvangen, die Den Haag bestuurlijk het karakter van een stad gaven. Het waren echter de overige steden, die voorkwamen dat Den Haag, als zelfstandige stad, zitting kon nemen in het bestuur van het gewest Holland. Ook op andere terreinen had Den Haag de kenmerken van een stad:
•    Den Haag had (sinds 1370) een eigen rechtbank en mocht eigen keuren (verordeningen) vaststellen;
•    Den Haag had burgers, en alleen steden hadden burgers;
•    Den Haag had een typisch stedelijk bestuur, met burgemeesters (sinds 1559), een secretaris (pensionaris) en een vroedschap (sinds 1451);
•    Den Haag had een eigen schutterij;
•    Den Haag had stedelijke rechten op economisch gebied: een jaarmarkt (sinds 1334), gilden, een lakennijverheid, bierbrouwerijen en andere typisch stedelijke nijverheid.
•    Het wettelijke verschil tussen stad en platteland is na de grondwet van 1848 en de Gemeentewet van 1851 definitief komen te vervallen.

De geschiedenis en het ontstaan van Den Haag
Over het ontstaan van Den Haag is weinig bekend. In 1948 vierde men het 700-jarig bestaan van Den Haag omdat graaf Willem II in 1248 zou zijn begonnen met de bouw van het Binnenhof. Rond deze plaats is later het dorp Den Haag ontstaan. Er zijn aanwijzingen dat er al veel eerder mensen op deze plek woonden, zonder dat er sprake was van een dorp met de naam Den Haag. De zoon van Willem II, Floris V, zorgde er na Willems vroegtijdige dood voor dat de Ridderzaal voltooid werd. Deze zaal was voorzien van verguld dak en torenspitsen.

De Ridderzaal en het Binnenhof werden versterkt, maar het dorp eromheen kreeg nooit stadsrechten, al bleef Den Haag residentie van de graven van Holland en hun opvolgers. Den Haag kon groeien als compromis tussen de Hollandse steden, maar diezelfde steden zorgden ervoor dat Den Haag geen vestingstad werd. De oppervlakte van Den Haag was aanzienlijk en omvatte behalve het dorp Die Haghe, ook Haagambacht bestaande uit het vissersdorp Scheveningen, het bedevaartsoord Eikenduinen, Halfloosduinen en de heerlijkheid Nieuwveen, dat thans Nootdorps grondgebied is.

Bezienswaardigheden in Den Haag
•    Gevangenpoort
•    Grote Kerk
•    Haagse Passage
•    Indisch Monument
•    Lange Voorhout
•    Madurodam
•    Mauritshuis
•    Nieuwe Kerk
•    Oude Stadhuis
•    Paleis Noordeinde
•    Ridderzaal
•    Vredespaleis

Grachten in den Haag

Zoals ook andere steden in Nederland had Den Haag vroeger veel grachten, ook wel ruien genoemd. Zij dienden voor de scheepvaart maar ook als riool. Al omstreeks 1350 was Den Haag via de Vliet verbonden met Delft en in 1619 was de grachtengordel om Den Haag klaar. In 1900 werd de Laakhaven aangelegd, die uitgroeide tot de zesde binnenhaven van Nederland.
Naarmate de bevolking groeide, gingen de grachten steeds meer stinken. De rijken hadden huizen buiten de stad om 's zomers de stank te ontvluchten, maar de meeste mensen leefden in de stad. Er waren regelmatig epidemieën.
In de 19e eeuw worden de eerste rioleringen aangelegd, en veel grachten overkluisd of gedempt. Een groot probleem in Den Haag was, dat het grachtenwater niet kon worden afgevoerd naar de zee. Het Verversingskanaal werd aangelegd naar de Noordzee, maar de Koninginnegracht is nooit tot aan de zee doorgetrokken. Laat in de 20e eeuw is men in verschillende steden begonnen met het maken van plannen om meerdere oude grachten in ere te herstellen, het zgn. grachtenplan. Sinds 2003 is het mogelijk om een rondvaart door de grachten van Den Haag te maken.
 
Musea in Den Haag
•    Beelden aan Zee
•    Escher in het Paleis (gewijd aan graficus Escher)
•    Galerij Prins Willem V
•    Gemeentemuseum Den Haag
•    Gevangenpoort
•    Haags Bus Museum
•    Haags Historisch Museum
•    Haags Openbaar Vervoer Museum
•    Kinderboekenmuseum
•    Mauritshuis
•    Museon
•    Museum Meermanno-Westreenianum (Museum van het Boek)
•    Museum Mesdag
•    Museum voor Communicatie (voorheen Postmuseum)

Culturele voorzieningen in den Haag
•    ALBA theaterhuis
•    Dr. Anton Philipszaal
•    Centrum Beeldende Kunst
•    Het Nutshuis
•    Koninklijke Bibliotheek
•    Koninklijke Schouwburg
•    Lucent Danstheater
•    Omniversum
•    Openbare Bibliotheek Den Haag
•    Stichting Internationaal Esperanto-Instituut
•    Theater aan het Spui

Natuur in en om Den Haag

Den Haag wordt de "groene stad aan zee" genoemd. Dat komt doordat Den Haag binnen haar stadsgrenzen:
•    een omvangrijk, ruigbegroeid duingebied heeft.
•    een aantal landgoederen telt, onder meer Arendsdorp, Bloemendaal, Clingendael, Duindigt, Duinweide, Meer & Bos, Ockenburgh (in 1931 geannexeerd), Oostduin, Oosterbeek (in 1953 gekocht), Reijgersbergen (in 1956 gekocht) en Sorghvliet.
•    veel parken heeft, bijvoorbeeld het Rosarium, St. Hubertuspark, Marlot, de Paleistuin, Wapendal, Westbroekpark en het Zuiderpark
•    bossen heeft, onder andere de Scheveningse Bosjes, het Nieuwe Scheveningse Bos, het Haagse Bos en de Bosjes van Pex.
•    in 2008 111.151 straatbomen telde.
•    veel monumentale bomen heeft; het waren er 1358, voordat de kastanjeziekte toesloeg. Het is nog niet duidelijk hoeveel kastanjes er nog gekapt moeten worden.

Uitgaansgelegenheden in den Haag

•    Grote Markt
•    Het Plein
•    Paard van Troje
•    Plaats
•    Asta
•    Le Paris
•    Danzig
•    Havana

Evenementen in Den Haag

Zie hiervoor http://www.denhaagmarketing.com/pers/evenementenlijst/33

Extra informatie over Den Haag
De stad profileert zich als een "Internationale stad van Vrede en Recht" (City of Peace and Justice). Instellingen als het Internationaal Gerechtshof, de Organisatie voor het Verbod op Chemische Wapens en het Internationaal Strafhof opereren vanuit Den Haag. Dat profiel van Den Haag staat centraal in de profilering van de stad.
Verschillende academische instituten op het gebied van Internationale relaties, Internationaal Recht en Internationale ontwikkeling zijn verenigd in de Hague Academic Coalition.
De volgende tribunalen/gerechtshoven zijn gevestigd in de stad:
Internationaal Gerechtshof
Internationaal Strafhof
Joegoslavië-tribunaal
Iran-Verenigde Staten Claims Tribunaal
Permanent Hof van Arbitrage

Over de Inwoners van den Haag

Naast Hagenaar kan een inwoner van Den Haag ook Hagenees worden genoemd. Met deze informele term worden personen aangeduid die geboren en getogen zijn in Den Haag en daar bij voorkeur ook nog wonen. Een Hagenaar kan ook iemand zijn die niet geboren en getogen is in Den Haag, maar daar wel woont. Hoewel het woord Hagenees niet per se een negatieve connotatie heeft, zal lang niet elke inwoner van de stad er prijs op stellen als Hagenees te worden aangeduid. Een andere definitie is dat Hagenezen de mensen zijn die plat Haags praten, terwijl Hagenaars de mensen zijn die voornaam Haags spreken.
Het klassieke verhaal wil dat er een scheiding is tussen Hagenaars die op zand wonen en de Hagenezen die op veen wonen. Den Haag is deels gebouwd op zandduinen, waarvan de grens met de veengebieden ongeveer gelijk loopt met de Laan van Meerdervoort. Wijken zoals Laakkwartier, Schilderwijk, Escamp zijn gebouwd op veengrond. Als je geboren bent op 't zand ben je een Hagenaar, ben je geboren op 't veen dan ben je een Hagenees.